INSPIRE (Infrastructure for Spatial Information in Europe) is een initiatief van de Europese Commissie. INSPIRE probeert verandering te brengen in deze problematische situatie. Het richt zich daarbij op het beschikbaar maken van relevante, op elkaar afgestemde en kwalitatief hoogwaardige geo-informatie om de formulering, implementatie, monitoring en evaluatie van Europees beleid met een ruimtelijke dimensie of ruimtelijke gevolgen mogelijk te maken.

INSPIRE heeft de ambitie om een Europese geo-informatie infrastructuur tot stand te brengen. Deze infrastructuur is bedoeld voor beleidsmakers, ontwerpers en managers binnen de overheid op lokaal, nationaal en Europees niveau, evenals bedrijven en burgers om toegang te krijgen tot de gewenste geo-informatie. Hiervoor richt INSPIRE zich niet alleen op technische standaarden en protocollen, maar ook op organisatorische aspecten en bijbehorend informatiebeleid, waaronder de ontwikkeling, het beheer en de toegang tot geo-informatie. In eerste instantie beperkt INSPIRE zich tot geo-informatie, die nodig is voor milieubeleid. In een later stadium zal INSPIRE zich uitbreiden naar andere beleidsterreinen.

INSPIRE hanteert de volgende principes voor geo-informatie:

• Verzamelen en beheren op één plek
• Naadloos aansluiten uit verschillende bronnen
• Bruikbaar zijn op verschillende aansluitende schaalniveaus
• Toegankelijk zijn voor al het beleidsgebruik onder voorwaarden die dat mogelijk maken
• Gemakkelijk te vinden en goed beschreven
• Gemakkelijk te begrijpen en te interpreteren

De regie is in handen van de Europese Commissie DG Environment. Het Ministerie van VROM treedt op als vertegenwoordiger van Nederland in INSPIRE en is actief in de Expert Group (stuurgroep met advieskracht aan de Commissie). Naast het Ministerie van VROM zijn ook andere Nederlandse organisaties actief in diverse werkgroepen, zoals de TU-Delft, LSV GBKN.

In de zomer van 2004 heeft de Europese Commissie met de aanvaarding van het voorstel voor de INSPIRE-richtlijn een belangrijke stap gezet. De richtlijn gaat over de realisering van adequate regelgeving en een bijpassende organisatie voor de uitwisseling van geografische gegevens. Dit moet leiden tot een European Spatial Data Infrastructure (ESDI), die het mogelijk zal maken om relevante, geharmoniseerde en kwalitatief goede geo-informatie te gebruiken in het Europese beleid op het gebied van milieu en ruimte. Na afronding van de besluitvorming (naar verwachting rond 1 januari 2007) zullen de lidstaten binnen een bepaalde overgangstermijn gehouden zijn hun nationale geo-data infrastructuur te laten voldoen aan de in de richtlijn gestelde randvoorwaarden. Een van de kernpunten daarbij zal zijn de ontwikkeling van nationale portalen voor de aansluiting op de Europese infrastructuur. (Bron: NCGI, 12/31/2004 NCGI-nieuwsbrief VI Matrix december 2004 (nr. 92))